TƯỜNG THUẬT BUỔI TƯỞNG NIỆM THÁNG TƯ ĐEN 27/04/2025

Buổi Tưởng Niệm Tháng Tư Đen đã được Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia vùng Montréal long trọng tổ chức vào trưa chủ nhật 27-4-2025 tại đại sảnh 6767 Côte-des-Neiges, với sự tham dự của đại diện của các hội đoàn và khoảng 160 đồng hương gần xa. Đặc biệt năm nay là sự hiện diện của Linh mục Nguyễn Hữu Lễ đến từ New Zealand. 

Nghi thức khai mạc buổi lễ Tưởng Niệm được bắt đầu bằng phần chào cờ Canada và quốc ca Việt Nam Cộng Hòa. Nhạc nền một phút mặc niệm vang lên trong không gian yên lặng như xoáy trong tim những người con xa quê hương nỗi buồn bất tận của ngày Quốc Hận 30 tháng Tư:

Mỗi “Tháng Tư Đen” khơi nỗi nhớ.
Thấm trang sử lạnh rũ trăng mờ.
(Trương Hiếu 4-2025)

Trong phần diễn từ khai mạc, Chủ tịch CĐNVQG vùng Montréal, ông Trần Văn Nhã đã nhắc lại hành động vi phạm trắng trợn Hiệp Định Paris 1973 của cộng sản bắc Việt. Chúng đã bức tử miền nam Việt Nam đồng thời đã gây không biết bao thảm cảnh đau thương cho người dân. Điều này đã được ghi rõ trong từng trang sử Việt sau ngày 30-4-1975.

Nhân dịp này, Chủ tịch Trần Văn Nhã đã trân trọng giới thiệu một nhân chứng sống đã trở về “từ cõi chết”, đã chịu đựng 13 năm trong địa ngục trần gian đen tối của nhiều nhà tù cộng sản: Linh mục Nguyễn Hữu Lễ, người đã nêu cao tinh thần kiên cường, bất khuất sống trọn vẹn với Đức tin và hy sinh cho lý tưởng tự do, dân tộc. 

Qua sự giới thiệu ngắn gọn nhưng thật đầy đủ của MC Phương Liên, mọi đồng hương tham dự hiểu rõ nhiều hơn về tiểu sử và những hoạt động phục vụ tha nhân của Cha Lễ. Sinh năm 1943 tại tỉnh Vĩnh Long trong gia đình nông dân theo đạo Công giáo, Ông được thụ phong Linh mục vào năm 1970. Cha Lễ đã phục vụ một vài xứ đạo trong Giáo phận Vĩnh Long cho đến năm 1975.

Sau 30-4-1975, Ông bị chính quyền cộng sản bắt đi tù vì tội dám nói lên sự thật. Trải qua 13 năm tù đày trong nhiều trại giam nổi tiếng khắc nghiệt nhưng Ông vẫn luôn giữ vững Đức tin và lòng quả cảm trong bóng tối ngục tù. Được thả tù vào năm 1988, Ông vượt biên đến Thái Lan. Tại trại tỵ nạn, Ông được mời qua New Zealand để phụ trách Cộng Đồng Công giáo Việt Nam tại Auckland. Trong suốt bao năm qua, ngoài phục vụ cho Giáo hội, Cha Lễ đi khắp nơi trên thế giới để vận động, tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo cho quê hương Việt Nam.

Nhân dịp này, bà quả phụ Nguyễn Đắc đã tặng hoa và kính dâng lời chúc chân thành, tốt đẹp đến Linh mục Nguyễn Hữu Lễ.

Bước vào phần thuyết trình của mình, Linh mục Nguyễn Hữu Lễ đã cúi đầu chào để bày tỏ lòng quý mến và biết ơn sâu sắc đến đồng hương Montréal. Buổi thuyết trình đã trở thành buổi trò chuyện đầy thú vị trong khung cảnh ấm cúng và thân tình. Tuy ở tuổi 82 nhưng đầu óc vẫn còn minh mẫn, sáng suốt, giọng nói người miền Nam chân thật. Cha Lễ, Người được mệnh danh Ông Cha Ba Một: 1 mắt, 1 lá phổi và chỉ còn 1 chân do bị đánh đập, tra tấn dã man trong trại tù cộng sản. Ông đã đúc kết những tội ác tày trời của chế độ cộng sản đối với người dân miền nam, nhất là đã cướp đi cả cái tên Sài Gòn yêu dấu. Chính vì giá trị tinh thần cao quý của hai chữ Sài Gòn, Linh mục Nguyễn Hữu Lễ đã phát động Phong Trào Quốc Dân Đòi Trả Tên Sài Gòn (2005). Ông tha thiết yêu cầu mỗi chúng ta cần ý thức để không bao giờ và không bao giờ nói những chữ như “trại học tập cải tạo”, thành phố “Hồ Chí Minh”, và gọi ngày 30-4 là ngày “giải phóng” mà bọn cộng sản đã dùng hai chữ này để lừa gạt đồng bào trong nước và cả thế giới.

Nhà văn Tiểu Thu đã giới thiệu quyển sách nổi tiếng “Tôi Phải Sống!” của Linh mục Nguyễn Hữu Lễ. Sách ra đời từ năm 2003, đã tái bản 4 lần với số lượng phát hành hơn 70.000 cuốn. Trong tâm tình gởi đến độc giả trong kỳ tái bản này, Ông viết vì vẫn còn rất nhiều người muốn có Bút Ký này cho nên năm 2025, nhân dịp đánh dấu 50 năm Việt cộng đánh cướp miền Nam, Ông đã quyết định in lại lần thứ 5. Đây sẽ là lần in cuối cùng!

Chính trong tận cùng đáy vực thẳm của sự chết, Ông đã hét lên ba lần “Tôi Phải Sống! Tôi Phải Sống! Tôi Phải Sống!”. Tiếng hét như đánh thức bản năng sinh tồn, như vọng lại một sứ mạng mà Ơn trên kêu gọi và như còn món nợ đối với dân tộc, Ông đã thực sự vượt thoát cõi chết để sống và biến cuộc sống có thêm nhiều ý nghĩa. Ông khẳng định “Lòng trắc ẩn con người có giới hạn, nhưng cái ác của con người thì vô biên” và luôn tin chắc rằng “Thể chế chính trị nào rồi cũng sẽ qua đi, triều đại nào rồi cũng sụp đổ, chỉ có Dân tộc là trường tồn”.

Nhân đây, nhà văn Tiểu Thu cũng giới thiệu bút ký này đã được dịch ra Anh ngữ với tựa “I Must Live!” hiện nay có bán trên Amazon. Chúng ta nên khuyến khích thế hệ trẻ Việt Nam trong nước và hải ngoại đọc để hiểu rõ bản chất của con người và chế độ cộng sản.

Cần nhấn mạnh rằng bút ký Tôi Phải Sống! không bán trong các buổi Ông gặp gỡ, nói chuyện với đồng hương khắp mọi nơi. Những đồng hương nhận sách tặng thì xin ủng hộ hiện kim để sung vào quỹ An Ủi Trẻ Em Khuyết Tật Bẩm Sinh tại Việt Nam mà Ông đã thành lập từ tháng 2 năm 2020.

Chương trình bước sang phần phỏng vấn, trò chuyện giữa Linh mục Nguyễn Hữu Lễ và MC Phương Liên. Là những câu hỏi gợi mở để Ông tâm tình từ những hoạt động cho tôn giáo và bước xa hơn là những suy tư của vị Linh mục về đất nước sau ngày cộng sản cưỡng chiếm miền Nam. Ông nhắc lại câu nói nổi tiếng mà chúng ta có dịp nghe qua: “Trước khi làm Linh mục, tôi là một người Việt Nam.” Mọi người đều xúc động trước tinh thần yêu tổ quốc và sự can trường của Ông, một linh mục bị tra tấn nhiều nhất trong lao tù cộng sản. Những mất mát về thể chất như một mắt, một chân và một lá phổi vì bị triền miên đánh đập trong nhà tù lại được chuyển thành ý chí can cường, một sức sống vô tận được tôi luyện từ cõi chết.

Cũng trong những câu trả lời thân tình, qua cách nói chuyện pha chút dí dỏm chừng mực, Ông đã cho mọi người thấy ánh sáng lấp lánh của trái tim đôn hậu, giàu lòng nhân bản của vị Linh mục Việt Nam với lý tưởng cao cả cho Mẹ Việt Nam. Chúng ta còn cảm giác được “Lon nước ân tình” đã cứu Cha chết khát cũng như giây phút mà Cha cho là đáng ghi nhớ nhất trong cuộc đời, đó chính là sức mạnh Thiên Chúa giúp Cha trỗi dậy tình thương để bắt tay tha thứ cho Bùi Đình Thi, hiện thân hung thần ác quỷ, một kẻ đã đánh đập Cha trong tù một cách dã man không nhân tính.

Linh mục Nguyễn Hữu Lễ đã chia sẻ với mọi người về khoảng thời gian mười năm chuẩn bị viết quyển bút ký Tôi Phải Sống! Có nghe Ông nói chúng ta mới thấu hiểu hết những dằn vặt day dứt đến mâu thuẫn trước khi bút ký ra đời. Trong khi còn trong đáy địa ngục trần gian thì Ông mong viết lên những sự thật về bộ mặt độc ác của cộng sản nhằm truyền tải thông điệp đó đến tất cả mọi người. Nhưng các cảm xúc bực tức, uất hận, trả thù sẽ không thể mọc lên đóa hoa từ tâm và lòng bác ái. Ông đã đứng lên như một vị Linh mục trung thành với lý tưởng cao cả và mang trong mình một trái tim Việt Nam giàu lòng nhân bản. Đúng như Ông đã viết “Hãy để cho bóng tối đi qua và cùng nhau hướng về nguồn ánh sáng bình minh của Dân tộc”.

Trong tinh thần tưởng niệm ngày Quốc Hận 30 tháng Tư, Linh mục Nguyễn Hữu Lễ tha thiết kêu gọi đồng hương Montréal hãy biến những bất mãn, thương tiếc hay than thở cho quá khứ thành quyết tâm sắc bén, ý chí dũng cảm, đánh một đòn chí mạng để cùng chung sức sớm tiêu diệt chủ nghĩa cộng sản trên quê hương Việt Nam.

Phần thắp nến cầu nguyện đã được diễn ra trong không khí trang nghiêm, Linh mục và tất cả đồng hương cùng hướng lời cầu nguyện đến các đấng thiêng liêng, đến Quốc Tổ Hùng Vương. Ánh nến như chiếu sáng thêm niềm hy vọng cho đất nước và dân tộc Việt Nam được thoát khỏi sự thống khổ của chế độ tàn ác nhất trong lịch sử nhân loại.

Những bài hát ca ngợi nét đẹp quê hương, sự hào hùng của các chiến sĩ Việt Nam Cộng Hoà đã được Ngọc Anh, Lệ Hằng, Quỳnh Lan, Bích Kiều, Tuyết Vân, Xuân Diệp, Lưu An Huê và Lê Khiêm trình bày thành công trong phần văn nghệ của buổi lễ.

Dù còn trong thời gian dưỡng sức nhưng MC Phương Liên đã điều hợp buổi Tưởng Niệm thật xuất sắc. Bên cạnh đó, MC Quỳnh Lan duyên dáng đã đảm nhiệm phần giới thiệu phần văn nghệ rất linh động.

Chương trình được kết thúc bằng hợp ca bài Việt Nam Việt Nam của ban văn nghệ và tất cả đổng hương Montréal, tạo nên bầu không khí thật sôi nổi, làm tăng thêm tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước.

Hình lưu niệm Linh mục Nguyễn Hữu Lễ và đồng hương Montréal sẽ mãi mãi là những bức ảnh quý giá lưu lại dấu chân của vị Linh mục yêu nước, yêu tự do, giàu lòng nhân bản đã đến thành phố Montréal chúng ta trong buổi Tưởng Niệm Tháng Tư Đen – 50 năm ngày Quốc Hận 30 tháng Tư.

BAN TRUYỀN THÔNG