Menu

Bài 6: A, An hay The ? (tiếp theo)

header_bai_giang_4

Bài 6:

A, An hay The ?

(tiếp theo)

Trước khi đề cập đến những trường hợp khi nào the vắng mặt, chúng tôi trình bày thêm vài thành ngữ coi như cố định trong đó the phải có mặt—the mattter (with); the fact that…; the moment…; thethe….  Chúng ta cần lưu ý là những thành ngữ này tuy có dạng là danh từ (noun), nhưng nhiệm vụ ngữ pháp của nó trong cấu trúc câu không giống như của danh từ.

the matter (with).  Ví dụ anh A thấy anh B đi khập khiễng liền hỏi và được trả lời:

A: What’s the matter?  (Chuyện gì thế? hoặc Có chuyện gì vậy?)

B: Something’s the matter with my foot. (Bàn chân tôi bị cái gì không biết nữa.)

Hoặc đối thoại này giữa ông bố và cậu con con trai khi ông bố thấy thằng con đi học về mặt mày bí xị, và trả lời né tránh, giấu giếm:

Bố: What’s the matter with you, son?  (Có chuyện gì thế, con?)

Con: Nothing’s the matter with me, dad.  (Không có gì cả, bố ạ!)

Hoặc chúng ta có thể chuyển đối thoại bố con này sang dạng hỏi đáp khác:

Bố: Is there anything the matter (with you), son? (Này con, có chuyện gì rồi hử?)

Con: There’s nothing the matter (with me), dad. (Dạ, không có chuyện gì cả, bố ạ.)

Nói chung lại, trong các cấu trúc câu có the matter đi kèm với something, anything, nothingwhat, cặp từ ngữ cố định này có nghĩa tương đương với tĩnh từ (adjective) wrong (sai, xấu, dở, không hay, “có dấn đề,”…), tức là, chúng ta có thể thay thế the matter bằng wrong trong những ví dụ trên đây mà không sợ sai.

Trong thực tế với những tình huống tương tự như ở mấy ví dụ trên, chúng ta có thể nghe What’s wrong? thường xuyên hơn là What’s the matter? bởi vì câu hỏi trước ngắn gọn hơn—và có thể dễ nói hơn, nhất là đối với chúng ta.  Lý do đơn giản là vì phát âm mạo từ the trong câu hỏi sau cho chuẩn không phải là việc dễ dàng đối với đa số người Việt chúng ta khi thực hành đọc/nói tiếng Anh.

Chúng ta cần lưu ý là trong thành ngữ này, matter là danh từ (noun); nhưng nếu nó được dùng trong nhiệm vụ là động từ (verb) thì ý nghĩa và cách sử dụng của nó trong câu sẽ phải khác.  Nhưng việc đó nằm trong phạm vi bài khác, xin trình bày sau.

the fact that…được sử dụng như một liên từ (conjunction). Thành ngữ này có ý nghĩa tương đương tiếng Việt là Việc…; Sự kiện…. Theo ngay sau nó trong khoảng chấm chấm là một mệnh đề đầy đủ ý nghĩa (clause).  Thường thường nó đứng đầu câu và làm chủ từ (subject) cho phần còn lại của câu.  Ví dụ:

The fact that Cognac had no girl-friendsworried him a lot.

(Việc/Sự kiện chàng Cognac chẳng có mấy bạn gái│làm hắn lo âu rất nhiều.)

Ghi chú:

1. Tất cả phần trước gạch đứng làm chủ từ cho động từ worried sau gạch đứng.

  1. Trong câu dịch trên, nếu chúng ta bỏ Việc/Sự kiện thì phần Chàng Cognac chẳng có mấy bạn gái có thể làm chủ từ cho phần làm hắn lo âu rất nhiều được không?  Có vẻ như không ổn lắm, phải không?  Cho nên trong văn viết tiếng Việt cẩn thận rõ ràng cần phải có một trong hai phần tử chúng ta vừa bỏ đi.  Tuy nhiên trong văn nói, chúng ta nghe rất thường những câu như mấy ví dụ dưới đây, đặc biệt ở những cấu trúc có động từ làm gạch nối giữa hai mệnh đề của câu.  Ví dụ:

Học trò ở xã hội vi-xi hay đánh nhau đúng qui trình”!

Tía mày oánh mày phải gồi!  Coòng thang dãng gì nữa, mảy?

Mặt khác, the fact that…cũng có thể đứng giữa câu mà sau that là mệnh đề giữ nhiệm vụ làm túc từ (object) cho động từ/tĩnh từ (verb/adjective) ngay phía trước, đặc biệt khi những động từ/tĩnh từ này luôn có giới từ (preposition) đi kèm, như pay attention to, responsible for, etc.

Ví dụ:

The judge paid no attention to the fact that her husband had just died in a car accidentHe blamed herself for the hardship she had to bear at present.

(Vị quan toà chẳng hề quan tâm tới việc chồng bà ta mới chết vì tai nạn xe cộ.  Ông đổ lỗi cho chính bà về những khó khăn khổ cực bà ta phải gánh chịu hiện tại.)

the moment, the minute, the second, the instant…  Những cặp từ ngữ này được dùng như liên từ (conjuction) trong cấu trúc câu có ít nhất hai mệnh đề (clause), có ý nghĩa tương đương với as soon as.  Nghĩa tiếng Việt là ngay khi, ngay lúc.  Ví dụ:

I knew something was wrong (with him) the moment/minute/second/instant I stood in front of himHe didn’t say hello to me as usual. (Tôi biết chắc hắn gặp việc gì không hay ngay khi tôi đứng trước mặt hắn—hắn không chào tôi như mọi khi.)

Hon, remember to phone me the instant you arrive.  (Này cưng, nhớ gọi điện thoại cho anh ngay khi tới nơi nhé.)

Thethe….  Đây là một loại cấu trúc đặc biệt sử dụng 2 mạo từ the liên tiếp có từ ngữ ở dạng so sánh (comparative) theo ngay sau, để mô tả 2 sự chuyển biến xẩy ra cùng lúc, tức là cả hai đều tăng dần, hay cùng giảm dần, hoặc một cái tăng dần trong khi cái kia giảm dần.  (Từ ngữ ở dạng so sánh (comparative) sẽ được đề cập chi tiết hơn ở một bài khác.)

Trong tiếng Việt của chúng ta cũng có loại cấu trúc này, diễn đạt bằng hai từ ngữ Càngcàng….  Khi viết đến đây chúng tôi không khỏi nhớ ngay tới một câu ngắn gọn trong một bản nhạc kích động trước 1975, bởi vì lời hát sử dụng nguyên con dạng cấu trúc này.  Bản nhạc này trở thành nổi tiếng qua giọng ca ăn khách của ca sĩ điển trai Hùng Cường, và nếu nó được nữ ca sĩ…lớn con Mai Lệ Huyền phụ diễn thêm bằng cách vừa nhún nhẩy vừa hát theo, thì khán thính giả sẽ cảm thấy rất…đã!

Đó là bản nhạc Thuỷ Thủ và Biển Cả của nhạc sĩ Y Vũ.  Câu trích dẫn từ bản nhạc là: Càng đi xa, anh càng nhớ em. (Quí độc giả muốn nghe lại bài này thì xin vào YouTube và gõ tên bản nhạc là có ngay!)  Đây có thể là phiên bản tiếng Anh của câu hát trữ tình này: The farther I am away from you, the worse I miss you.

Sau đây là một số ví dụ Anh ngữ:

The older I get, the happier I am. (Càng già tôi càng sung sướng.)

The more dangerous the job is, the more I like it.

(Công việc càng nguy hiểm tôi càng thích.)

The more people you know, the less time you have to see them.

(Quen biết càng nhiều người, bạn càng có ít thời gian để gặp họ.)

The sooner you start, the more quickly you can leave here.

(Càng bắt đầu sớm, bạn càng ra khỏi đây nhanh.)

Qua những ví dụ trên, chúng ta cần lưu ý một số điểm sau đây về cấu trúc này:

  1. Ngay sau the là tĩnh từ/trạng từ (adjective/adverb) ở dạng so sánh, hay danh từ (noun). Nếu các tĩnh từ/trạng từ này cấu thành bằng 1 hay 2 vần (syllable) thì công thức cấu trúc câu là:

(a) The+adjective/adverb+er….;

nhưng khi hai loại từ ấy hình thành bằng 3 vần trở lên, công thức trở sẽ là:

(b) The more/less+adjective/adverb/noun….

  1. Dù dùng công thức nào, chúng ta cũng nên nhớ vị trí không đổi của tĩnh từ/trạng từ, và của more/less là ngay sau the; và more/less luôn luôn phải đi sát tĩnh từ/trạng từ sau nó, tức là không được cách ly nó với từ ngữ theo ngay sau. Như thế này là sai: The more the job is dangerous….

Để chấm dứt bài này, chúng tôi xin mời quí độc giả xem tranh hài hước dưới đây.

picture1

Nếu là hiệu trưởng trường dạy tiếng Anh, liệu chúng ta có chấp nhận bà thầy này chăng?

Thân chào tạm biệt.

Và xin hẹn quí độc giả ở bài kế tiếp, bài 7: The vắng mặt khi nào?(Nov16,16)

Cognac Trinh, Montreal

 

X
CÓ AI BIẾT, XIN GIÚP
Ngày 17/11/2016
Kính thưa quý đồng hương,
CĐNVQGVM xin chân thành cảm ơn tất cả quý đồng hương đã hết sức quan tâm đến việc bà Ngô Thị Đức, một thành viên của Cộng Đồng Montreal vừa qua đời mà không có thân nhân.
Hôm nay chúng tôi xin được thông báo là chúng tôi đã liên lạc được với thân nhân của bà ở California, bà Ngô thị Nữ, em gái Bà Đức. Gia đình thân nhân bà đã mua vé máy bay để qua Montreal cũng như đã tiếp xúc với các ông Nguyễn Đình Thông , Ngô Anh Võ, chị Lâm Hồng Hà và chị Bùi Xuân Mai. Được biết gia đình thân nhân bà Đức sẽ có mặt taị Montreal vào ngày 20/11/2016.
Chúng tôi sẽ thông báo tiếp khi có tin tức cụ thể về các chi tiết khác.
Kính báo,
Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia – Montreal.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Date: 2016-11-09 9:15
Kính quí bạn đạo,
Có một phụ nữ người Việt, khoảng 70 tuổi, tên Ngô Thị Đức, ngụ tại địa chỉ 6260 Christophe Colomb, apt 103, lìa trần đã được gần tuần nay trong apartment của bà. Hiện nay, thi hài của bà được giữ tại nhà xác của chính phủ dành cho những người không có thân nhân thừa nhận (địa chỉ: 1701 Parthenais, Montreal).
Được biết thi hài của bà sẽ được giữ tại nhà xác này tối đa là 1 tháng trước khi được thiêu.
Kính mong quí bạn giúp đỡ chuyển e-mail này đến những người quen biết, may ra có hy vọng thân nhân và bạn bè của bà Đức nhận được thông tin.
Người có thể cho thêm tin tức liên quan đến vụ việc này:
Ô. Nguyễn Thông: 514-353-5110
Kính thông báo,
Khánh Hạnh

Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia vùng Montréal trân trọng kính mời quý đồng hương tham dự Hội Chợ Tết Đinh Dậu 2017 được tổ chức vào ngày 15 tháng 1 năm 2017 từ 10 giờ 30 sáng đến 6 giờ chiều tại Centre Pierre-Charbonneau.
Xin vui lòng hồi đáp bằng cách thăm trang sự kiện Hội Chợ Tết trên Facebook,
và nhấn nút Going hay Interested.
Để biết thêm chi tiết về chương trình Hội Chợ Tết, các địa điểm bán vé, v.v... xin mời quý đồng hương vào thăm trang mạng và mạng xã hội Hội Chợ Tết.
Xin đừng quên LIKE / SHARE / FOLLOW chúng tôi trên các mạng xã hội để là người đầu tiên nhận thông tin về Hội Chợ Tết!